مجموعه کارگاه های GWAS و PostGWAS و آنالیز داده های RNAseq در پردیس ابوریحان

مجموعه کارگاه های آموزشی GWAS و پسا GWAS و آنالیز دادهای RNAseq در تاریخ 19 و 20 اردیبهشت در پردیس ابوریحان دانشگاه تهران برگزار خواهد شد. هزینه شرکت در کارگاه 100 هزارتومان و برای دانشجویان پردیس ابوریحان 30 درصد تخفیف در نظر گرفته شده است. برای کسانی که نیاز به اسکان دارند هزینه هر شب اسکان در مهمانسرای پردیس 15هزارتومان می باشد. برای نهار با سلف سرویس دانشگاه هماهنگی های لازم انجام شده است.

اطلاعیه: تغییر وبلاگ به وبسایت (Geneticz.ir)

با سلام خدمت تمامی بازدیدکنندگان وبلاگ

با همکاری یکی از دانشجویان دکتری دانشگاه کردستان به نام پیمان محمودی سایت ژنتیک و اصلاح نژادم دام راه اندازی شد و از این پس مطالب جدید در وب سایت geneticz.ir بارگزاری می شوند. بنابراین این وبلاگ از این پس آپدیت نخواهد شد. وبسایت هنوز در حال تکمیل شدن است. منتظر پیشنهادات و نظرات شما برای بهبود هرچه بیشتر وبسایت هستیم.

http://geneticz.ir/

با تشکر

سخنرانی علمی با عنوان: نجات بشر از گرسنگی با بکارگیری فناوری های نوین در اصلاح نژاد دام

فایل pdf سخنرانی را از اینجا دانلود کنید:

نجات بشر از گرسنگی با بکارگیری فناوری های نوین در اصلاح نژاد دام

راهنمای جامع زبان تخصصی برای دانشجویان علوم دامی و دامپزشکی

با توجه به اهمیت آشنایی دانشجویان رشته های علوم دامی و دامپزشکی با زبان تخصصی و نبود کتابی جامع و مناسب، اینجانب و همکارانم آقایان دکتر کریم حسن پور و دکتر آرش جوانمرد کتابی را اخیراً چاپ کردیم که مطالعه آن را برای آشنایی بیشتر دانشجویان و محققان محترم با اصطلاحات انگلیسی تخصصی علوم دامی توصیه می کنیم.

کتاب "راهنمای جامع زبان تخصصی"  در 36 قسمت تنظیم شده و در این کتاب سعی شده است مطالبی به زبان اصلی مرتبط با گونه های متنوع از ماهی گرفته تا گاومیش و همچنین تمامی شاخه های علوم دامی مانند تغذیه، فیزیولوژی، بهداشت و اصلاح نژاد گنجانده شود. در انتهای کتاب برای آمادگی دانشجویانی که قصد دارند در مقاطع بالاتر تحصیل کنند انواع مختلف سوالات تستی، تشریحی، نقطه چین و صحیح و غلط گنجانده شده است. ترجمه متون انگلیسی کتاب نیز در انتهای کتاب آمده است. لذا این کتاب هم به عنوان کتابی درسی و هم کتابی برای امادگی در کنکور توصیه می شود.

امیدوارم با نظرات ارزشمند خود ما را در بهبود کتاب یاری دهید.

 

کتاب منشا گونه ها یا انواع (on the origin of species)

برپایی هرساله نمایشگاه کتاب را بهانه کنم و یکی از کتاب های پرفروش دنیا به نام منشاً گونه­ها یا منشا انواع (on the origin of species) را معرفی میکنم.

داروین در سال 1809 در انگلستان متولد شد. حاصلِ 73 سال زندگی پر بار او انقلابی عظیم نه تنها در دانشِ تکامل بلکه در کلیه ی بینش های بشری است. طوفانی که با انتشار کتاب "منشأ گونه­ ها "(on the origin of species) بر انگیخت هنوز پس از سالیانِ دراز فروکش نکرده است. خودِ او به عظمتِ کارش آگاهی داشت به همین در سپتامبر 1871 خطاب به دوست و همرزمش چنین نوشت."هاکسلی عزیزم نبرد بسیار طولانی است حتی پس از مرگِ من و تو نیز سالیان دراز ادامه خواهد یافت". داروین در این کتاب نظرات جدیدی درباره ی تکامل، پیدایش و انقراضِ انواع موجودات بیان کرد که در زمان خود جنجال‌های فراونی را به وجود آورد.

او برای اولین بار تئوری خود را در ژوئیه سال ۱۸۵۸ علنی کرد و یک سال بعد کتاب "منشأ گونه­ها" در لندن منتشر شد. ۱۲۰۰ نسخه چاپ اول در همان روز نخست انتشار به فروش رفت! در پی انتشار این اثر. کشیشان مسیحی واکنش شدیدی نسبت به آن نشان دادند و آن را ضدانجیل خواندند زیرا آنها معتقد بودند که طبق کتاب مقدس، گونه‌های گیاهان و جانوران ثابت و تغییرناپذیرند.

این کتاب در دوازده فصل گردآوری شده‌است. 

چهار فصل ابتدایی درباره اساس تئوری داروین است. جهار فصل بعدی به بررسی انتقاداتی می‌پردازد که داروین پیش‌بینی کرده ممکن است به تئوری‌اش وارد شود. سه فصل بعدی مربوط به شواهد زمین‌شناسی و پراکندگی گیاهان و جانوران و رده‌بندی و شکل‌شناسی آن‌هاست.
و در فصل آخر تمام آنچه در کتاب آمده به صورت خلاصه بازگو شده‌است.

اصول تکاملی داروین:

1. اصل علیت: در دنیای جانداران هیچ چیز بدون علت نیست.
2. اصل حرکت: دنیای جانداران پیوسته در حال دگرگونی است.
3. اصل تبدیل تغییرات: تراکم کمی تغییرات می شود تغییرات کیفی.
4. اصل بقای ماده و انرژی: ماده جانداران بخشی از ماده عالم
5. اصل اضداد: هر چیزی از دنیای جانداران ضدی دارد که به آن هویت می بخشد. تضاد علت حرکت و موجد تضادهای جدید است.
6. اصل ترکیب: اضداد دنیای جانداران نهایتا ادغام شده و ترکیب جدیدی درست می شود که خود ضدی دارد.
7. اصل نفی در نفی: هر سیستم ارگانیک (فرد و..) یک واقعیت عینی است که در طول زمان در کشاکش منتفی خواهد شد و جایش را عینیت تازه ای می گیرد.. حاصل نفی در نفی سیر تکامل است...

داروین در این کتاب مطرح می‌کند که بررسی "انتخاب مصنوعی" بهترین مویدِ اصلِ "انتخابِ طبیعی" است. به صورتی که پرورش‌دهندگانِ نباتات و حیوانات گونه‌ای را که حائزِ صفتی مورد نظر است را از بین دیگر گونه‌ها انتخاب می‌کنند و آن‌ها را جداگانه نسل به نسل وادار به جفت‌گیری می‌کنند و سرانجام انواع متفاوتی از نوع قبلی را به وجود می‌آید. به عنوان مثال انواع سگ‌ها (خانگی، شکاری، گله و...) که این همه از هم متفاوت هستند همگی از گرگ نتیجه شده‌اند. داروین این‌گونه استدلال می‌کند که در طبیعت جای پرورش‌دهنده به تنازع بقا داده شده‌است. از میان همه ی انواع موجودات زنده عده ی زیادی محکوم به نابودی هستند و تنها بخشی از آن‌ها که برای بقا سزاوارترند باقی می‌مانند.

منبع:

Charles Darwin, 1859. On the Origin of Species. John Murray

روزنامه شرق نویسنده: محمدرضا توكلي‌ صابری تاریخ: اردی‌بهشت ۱۳۹۱

شاخص¬های انتخاب در گاوهای شیری (Selection Indices in dairy cattle)

توجه بیش از حد به فناوری های نوین  مانند انتخاب ژنومیک، بیوانفورماتیک و ژنتیک مولکولی باعث شده که دانشجویان و محققان ژنتیک و اصلاح نژاد از مفاهیم پایه و کلیدی اصلاح نژاد دور شده اند. لذا هدف از این مطلب مروری بر شاخص های انتخاب گاو شیری و بررسی تشابه و تفاوت آنها با همدیگر است.

همانطوری که ما در ارزیابی خودمان و دیگران باید ابعاد مختلف یا خصوصیات مختلف را در نظر بگیریم، در انتخاب گاوهای نر شیری نیز می بایست چندین صفت یا متغیر به طور همزمان مورد ارزیابی قرار بگیرند. تعداد زیادی صفت مانند تولید شیر و اجزای شیر، صفات عملکردی مانند طول عمر، باروری، سلامتی پستان، قابلیت گوساله زایی وجود دارند که به طور مستقیم سودآوری صنعت گاوشیری را تحت تاثیر قرار می­دهند. در اصلاح نژاد گاوشیری انتخاب صحیح گاو نر از مهمترین فاکتورهای تاثیرگذار بر بهبود ژنتیکی گله های گاو برای صفات تولیدی و تولیدمثلی است و معیاری که بتواند با وزن دهی مناسب به صفات مختلف ما را در رسیدن به هدف اصلاح نژاد و حداکثر سودآوری کمک کند، شاخص انتخاب است.

در حال حاضر چندین شاخص انتخاب در دسترس هستند. برای مثال در USDA-ARS چهار شاخص انتخاب برای گاوهای شیری در دسترس هستند که شامل شاخص خالص طول عمر (Lifetime Net Merit, NM$)، شاخص پنیر (Chees Merit; CM$)، شاخص حجم شیر (Fluid Merit; FM$) و شاخص مرتع (Grazing Merit; GM$) هستند. همه این شاخص­ها به طور همزمان صفات تولیدی (تولید شیر، تولید چربی و تولید پروتئین)، صفات تولیدمثلی گاوهای ماده [نرخ آبستنی دختران (Daughter Pregnancy rate)، نرخ آبستنی تلیسه (heifer Conception Rate) و نرخ آبستنی (Conception rate)]، صفات طول عمر، امتیاز سلوهای سوماتیک، صفات ترکیبی پستان، صفات ترکیبی دست و پا و اندازه بدن و نهایتاً قابلیت گوساله زایی را در بردارند.

شاخص NM$ شناخته شده ترین و مناسبترین شاخص برای اکثریت گله ­های گاو شیری آمریکا محسوب می­شود. در شاخص NM$، به صفات تولید پروتیئن و چربی بیشترین و به ترتیب 20 و 22 درصد ضریب اختصاص داده شده است. همچنین به صفت طول عمر 19 درصد ضریب داده شد که بیشترین ضریب در میان صفات مرتبط با شایستگی است. صفات باروری گاوهای ماده، امتیاز سلول­های سوماتیک و تیپ به ترتیب دارای ضرایبی به ترتیب 10، 7 و 16 درصد هستند. در نهایت در شاخص NM$ صفت قابلیت گوساله زایی که شامل سرویس پدر، آسان زایی دختران و سقط جنین است ضریب نسبی 5 درصد را دریافت کرده است. به طور کلی NM$ مقدار 43 درصد وزنه را به صفات تولیدی، 41 درصد به صفات سلامتی و باروری و 16 درصد را به صفات تیپ می دهد.

جدول 1 همبستگی رتبه ­ای قابلیت انتقال پیش بینی شده NM$  را با PTA تولید شیر، تولید پروتیئن، تولید چربی، طول عمر، امتیاز سول­های سوماتیک و نرخ آبستنی دختران را نشان می­دهد. این نتایج نشان می دهد که NM$ به شدت به تولید پروتیئن، چربی و طول عمر وابسته است. این یافته ها قابل انتظار هستند چرا که شاخص NM$ تاکید زیادی بر این سه صفت دارد. از آنجایی که صفت تولید شیر همبستگی مثبت و بالایی با صفات تولید چربی و پروتیئن دارد لذا همبستگی بالایی با NM$ نیز دارد. علاوه بر این، ارزش های زیاد NM$ به معنی کم بودن تعداد سلول های سوماتیک و نرخ بالای آبستنی دختران می باشد.

جدول 1. همبستگی رتبه ای PTA NM$  با PTA صفات تولید شیر (MY)، تولید پروتیئن (PY)، تولید چربی (FY)، طول عمر تولیدی (PL)، امتیاز سلول های سوماتیک (SCS) و نرخ آبستنی دختران (DPR)
صفات	MY	PY	FY	PL	SCS	DPR
NM$	0.537	0.679	0.650	0.806	0.350-	0.504

 سه شاخص دیگر برای تولیدکنندگان در بازار شیر یا سیستم های تولیدی فراهم است. برای گاودارانی که بیشترین درآمد آنها از طریق فروش اجزای شیر حاصل می شود، CM$ احتمالا مناسبترین شاخص است. شاخص CM$ نسبت به شاخص NM$ ضریب بیشتری به صفت تولید پروتیئن اختصاص می دهد. علاوه بر این، شاخص CM$ نسبت به NM$ ضریب کمتری به تولید شیر می دهد. در حقیقت این شاخص سعی دارد با دادن وزن بیشتری به مواد جامد شیر از حجم شیر بکاهد. برای مزارعی که که قیمت شیر براساس حجم شیر است و تاثیر مقدار مواد جامد شیر در قیمت نهایی شیر غیرمعنی دار است استفاده از شاخص FM$ توصیه می شود. در ایالت فلوریدا کشور آمریکا قیمت شیر براساس حجم شیر است، در ایران نیز به همین صورت است. این شاخص ضریب 23 درصد را به هر دو صفت تولید شیر و تولید چربی می دهد و مقدار ضریب اختصاص داده شده به پروتیئن شیر برابر صفر است. برای پرورش دهندگانی که از مرتع استفاده می کنند مناسبترین شاخص GM$ می باشد. شاخص GM$ در مقایسه با NM$، وزنه مشابهی به صفات تولیدی و وزنه بالاتری به صفات تولیدمثلی و تاکید کمتری بر صفات طول عمر دارد.

شاخص های انتخاب دیگری مانند شاخص تولید کل (TPI) به وسیله انجمن های نژادی مانند انجمن هلشتاین و انجمن جرزی معرفی شده است. اینگونه شاخص ها تاکید بیشتری بر روی صفات تیپ و تاکید کمتری بر صفات شایستگی دارند.

از دیدگاه یک اصلاحگر، آیا شاخص های انتخاب مختلف منجر به تصمیمات انتخاب متفاوت می شود؟ به عبارت دیگر آیا با ارزیابی گاوهای نر بر اساس شاخص های انتخاب مختلف تغییر رتبه گاوهای نر اتقاق می افتد؟  برای جواب دادن به این سوال همبستگی رتبه ای PTA شاخص­ های $NM$، CM$، FM و $GM برای گاوهای نر هلشتاین فعال در تلقیح مصنوعی محاسبه شده است. همبستگی رتبه ای بین NM$ با CM$ برابر 0.995 و NM$ با FM$ برابر 0.971، NM$ با GM$ برابر با 0.98 برآورد شده است. همچنین همبستگی بین CM$ و FM$ برابر با 0.98 محاسبه شده است. بنابراین اگرچه شاخص های انتخاب تا حدودی متفاوت هستند ولی حیوانات را به صورت یکسانی رتبه بندی می کنند.

به طور کلی، شاخص NM$ برای بیشتر تولیدکنندگان به عنوان مناسبترین شاخص شناخته شده است. با این حال توصیه می شود از رتبه صدکی برای مقایسه یک گاو نر با بقیه گاوهای نر قابل دسترس استفاده کنید و در هنگام ارزیابی، قابلیت اطمینان ارزیابی را حتماً در نظر بگیرید تا خطر انتخاب نادرست را بتوانید کم کنید.

منبع:

http://dairy.ifas.ufl.edu/dairyupdate/DairyUpdateWinter2016.pdf

تبریک سال نو به زبان ژنتیک و اصلاح نژاد

سالی که پیش رو داریم امیدوارم

1. پر توان و مستحکم همچون GBLUP
2. صحیح و نااریب همچون ارزیابی ژنومیک
3. شادی های زندگیتون بی نهایت همچون مدل بی نهایت جایگاه ژنی (Infinitesimal model)
4. میزان بیماری عمرتون همچون نرخ جهش
5. سرعت پول دراوردن همچون سرعت توالی یابی نسل آینده (NGS) DNA
6. اعتبار سخنتون به اندازه مقالاتـ JCR
7. شمارش حساب بانکیتون با parallel computing
8. اندازه دام و طیور مزرعتون به اندازه big data
9. بیان لوکوس های خوشحالیتون زیادتر
10. موفقیت در آزمون ها همچون تایید شدن در آزمون های پروف (proof)
11. دوستی هاتون در هم تنیده مثل لینکاژ ژن و SNP سببی (causal)
12. شبکه ارتباطاتون گسترده مثل شبکه ژنی
13. خط رگرسیون پیشرفت همواره مثبت

باشد

سال نو مبارک

خون مردان در رگ های زنان جاری است!

نویسنده: حمیدرضا امینی

در ابتدا برخود لازم می¬دانم از اینکه مدتی است مطلبی برای خوانندگان این وبلاگ آماده نکردم از خوانندگان این وبلاگ عذرخواهی کنم و شاید با مشاهده عنوان این مطلب سوالاتی در ذهن ایجاد شود که مطلب چه ارتباطی با ژنتیک و اصلاح دام خواهد داشت؟ همچنین سوالاتی ایجاد نماید که پاسخ دادن به آنها نیاز به تأمل و انجام تحقیقات بیشتر در این زمینه است. ولی در این زمینه باید بیشتر فکر کرد و بخصوص خانم¬ها خوشحال باشید، مغرور نشوید ولی خیلی بیشتر مراقب باشید!!! اینکه اگر دارای فرزند باشید بیشتر عمر می¬کنید، از آن به بعد متفاوت تر فکر می¬کنید و عمر طولانی تری نسبت به جنس مخالف دارید!!! اما اینکه دلیل آن چه هست، نمی¬دانیم ولی شاید بخاطر حضور سلول¬های مردانه باشد!!! در این پست از لحاظ ژنتیکی به بررسی این پرسش¬ها و جنبه¬های مختلف کاربردی آن در علوم انسانی و دامی خواهیم پرداخت. پژوهش¬ها حاکی از آن است که بر خلاف انتظار، نسبت قابل ملاحظه¬ای از زن¬ها در جامعه در بسیاری از بافت¬های بدن خود نظیر مغز، ریه، کبد، دستگاه¬های تولیدمثلی، خون و ... دارای توالی¬های ژنی منحصر به فردی از کروموزوم Y هستند (شکل 1).

فایل کامل مقاله به همراه تصاویر را از طریق لینک زیر دانلود کنید!

خون مردان در رگ های زنان جاری است!

بنابراین با توجه به این که کروموزوم Y منحصر به مردان هست، سوالاتی را ایجاد خواهد کرد که این توالی¬ها چه هستند و چه کاری را انجام می¬دهند؟ از کجا منشاء گرفته¬اند؟ و از دیدگاه بیولوژی چه اهمیتی خواهند داشت؟ به دلیل اینکه هر دو جنسیت زن و مرد دارای کروموزوم¬های غیرجنسی هستند، آیا برای کروموزوم¬های اتوزوم هم اتفاق خواهد افتاد که در ارزیابی¬ها قابل تمایز بین دو جنس نیستند؟ علاوه بر کروموزوم-های جنسی، با فرض محتمل وقوع آن در کروموزوم¬های اتوزوم چه پیامدهایی را خواهد داشت؟ آیا این رخداد در سایر موجودات نیز (موجوداتی که ما علوم دامی¬ها بیشتر باهاشون سروکار داریم، بخصوص موجوداتی که تلقیح مصنوعی در آن¬ها به صورت روتین انجام ¬می¬شود) اتفاق می¬افتد؟ و در صورت مثبت بودن پاسخ چه تاثیراتی بر فنوتیپ و ارزیابی¬های ژنتیکی خواهد داشت؟ مکانیسم¬های پیشنهادی این رویداد چیست؟ و بسیاری از پرسش-های دیگر که در ادامه به بررسی برخی از آنها خواهیم پرداخت ولی قبل از آن باید با اصطلاح میکروکایمریسم (Microchimerism) آشنا ¬شویم.

میکروکایمریسم اشاره به حضور دو جمعیت سلولی و یا ست مجزا DND در یک فرد دارد که از لحاظ ژنتیکی متمایز از یکدیگر هستند (جدایی از مجموعه کروموزومی پدر و مادر). به چند دلیل میکروکایمریسم می-تواند تشکیل شود که شامل ترکیب شدن دو تخمک بارور شده و ایجاد دو ست DNA در یک فرد است که گویا خود فرد دوقلوی خودش هست (مشابه آنچه در ابتدا برای خانم Lydia Fairchild و Karen Keegan گزارش شد). همچنین به طور جالب توجهی مقاربت جنسی و همخوابی با بیش از یک فرد در دوران تجرد و دیگر مراحل زندگی و سپس انتقال قطعاتی از کروموزوم Y از طریق دستگاه تناسلی مادر به بافت¬های مختلف بدن بخصوص مغز (اینجاست که خانم¬ها باید بیشتر مراقب باشند!!!) از روش¬های مهم دیگر در ایجاد میکروکایمریسم است (شکل 2).

همچنین از طریق انتقال عضو بین افراد و انتقال خون (تحت عنوان Iatrogenic Microchimerism)، انتقال دو طرفه سلول¬ها بین مادر و فرزند در زمان بارداری (شکل 3)، انتقال سلول¬ها بین نوزادان چند قلو در رحم (Dizygotic Twin–Twin Transfusion (DTTT))، انتقال از طریق فرزند به مادر و ماندگاری بلند مدت آن در بدن مادر و انتقال به فرزندان دیگر در آبستنی¬های آتی مادر از دیگر روش¬های ایجاد میکروکایمریسم است (شکل 4). ثابت شده است که وجود این سلول¬ها در سلامت مادر تاثیر گذار بوده و سالهای متمادی در بدن مادر باقی مانده و از نوزادی به نوزاد دیگر منتقل می¬شود. در این زمینه حتی انتقال میکروکایمریسم از مادر بزرگ مادری به فرزند دختر و سپس فرزندان دخترش (نوه¬های آن مادر بزرگ) گزارش شده است (گمیل و همکاران، 2011). حال سوالی که مطرح می¬شود این است که صرفه نظر از شباهت¬های ژنتیکی دو فرزند بر اساس ژنهایی که از والدین به ارث می¬برند، انتقال این سلول¬ها از فرزند به مادر و سپس انتقال آن به فرزندان دیگر آن مادر در آبستنی¬های آتی، به چه میزان در شباهت و واریانس¬های فنوتیپی فرزندان آن تاثیر گذار است؟؟؟ به عبارت دیگر آیا میکروکایمریسم می¬تواند در ایجاد خویشاوندی افراد موثر باشد (هایگ، 2014)؟؟؟ وقوع این رخداد در جوامع حیوانی چه پیامدهایی را در بر خواهد داشت؟؟؟

در مطالعه¬ای (در ژورنال Epidemiology) روی 272 نفر از زنان سالمند دانمارکی، گزارش شده است که 70 درصد این افراد دارای قطعاتی از کروموزوم Y در خون هستند (میکروکایمریسم) و همچنین در جامعه میزان شیوع مرگ و میر به میزان 60 درصد در این افراد کمتر است، چرا که این قطعات منجر به تحریک و نظارت دقیق تر سیستم ایمنی شده و بدن را قادر می¬سازد تا بافت¬ها، پاتوژن¬ها و سلول¬های درگیر را شناسایی و از طریق تخریب و بازسازی این سلول¬ها منجر به کاهش بیماری¬هایی نظیر سرطان، آلزایمر و ... شود و همچنین شاید کلید آن باشد که چرا خانم¬ها بیشتر عمر می¬کنند، متفاوت تر فکر می¬کنند و عمر طولانی تری نسبت به جنس مخالف دارند (کمپر و همکاران، 2014).

ادامه نوشته

فاصله نسل دانشگاهی (Generation Interval at University)

در طول مدت کوتاهی که به عنوان یک معلم در دانشگاه رسالت آموزش و تربیت دانشجویان را برعهده داشته و در کارهای تحقیقاتی دانشجویان زیادی مشارکت داشته ­ام متوجه شکاف عمیقی بین نسل اساتید و دانشجویان شدم. خیلی از همکاران دلیل افت تحصیلی دانشجویان را کاهش خلاقیت و قوه ابتکار نسل جدید می­دانند ولی من دلیل را چیز دیگری می­دانم زیرا که دانش ­آموزان و دانشجویان نسل حاضر همان کودکان باهوش و پرجنب و جوشی هستند که قبل از ورود به مقطع ابتدایی، بسیار بهتر از ما با اینترنت، کامپیوتر، تلفن همراه، رسانه و مسائل اجتماعی اطرافشان آشنا بوده و اکثر آنها قبل از اینکه قاشق برای خوردن غذا را در دست بگیرند موس کامپیوتر و تلفن همراه را در دست گرفته و والدینشان به داشتن چنین فرزندانی افتخار می­کردند. افرادی که در بسیاری از گفتمان­های روزمره، لقب Digital Generation، Net generation و digital natives را به خود اختصاص دادند که کاملا نسبت به نسل­های پیشین (TV Generation و یا digital immigrant) از لحاظ فکر کردن، کار کردن و زندگی کردن متفاوت هستند. هنگامی که صحبت از آموزش این نسل دیجیتالی مطرح می­شود پای نگرانی­ های رو به رشدی در رابطه با شکاف نسلی در استفاده از تکنولوژی­های جدید به وسط می­آید. آیا به راستی یک شکاف نسلی در استفاده از تکنولوژی­ها بین این افراد و نسل­های پیشین شان به خصوص در محیط آموزشی وجود دارد؟ چگونه این افراد نسل دیجیتالی شکل گرفته و چگونه به عنوان یک هویت نسلی که لقب نسل دیجیتالی را به یدک می ­کشند، خود را در جامعه نشان خواهند داد؟حال چه شده است که این کودکان حاضر جواب و باهوش دیروز، دانشجویان ضعیف و ناکارآمد امروز هستند؟ سوالاتی است که در این پست از دیدگاه اصلاحی و با استفاده از فرمول بنیادی اصلاح نژاد به بررسی آن خواهیم پرداخت.

فایل کامل و pdf مقاله را از اینجا میتوانید دانلود کنید.

همه بر این واقفیم که فنوتیپ= ژنوتیپ+ محیط+ اثرمتقابل ژنتیک و محیط+ باقی مانده. بنابراین عملکرد یا ارزش فنوتیپی هر فرد تابعی از عوامل بالا می­باشد. با بسط ارتباطات رگرسیونی بین فنوتیپ فرزندان و فنوتیپ والدین نهایتا میزان پیشرفت ژنتیکی (R) از رابطه زیر حاصل می­شود:

رابطه:

R= (i r_a,a SigA)/L

در معادله بالا i= شدت انتخاب؛ r_a,a = صحت انتخاب؛ SigA=انحراف معیار تنوع ژنتیکی و L فاصله نسل است.

حال سوال این است آیا می­توان دلایل افت تحصیلی دانشجویان را در اجزای معادله بالا جستجو کرد؟ آیا هنوز هم از مکتب اساتید برجسته ، دانشجویان کاربلد و نابغه تحویل جامعه داده می­شود، به عبارتی رگرسیون بین فنوتیپ دانشجویان و فنوتیپ اساتید بالاست؟ ممکن است پاسخ شما هم مانند بنده خیر باشد. زیرا که رگرسیون دانش ­آموختگان از اساتید پایین است پس پیشرفت تحصیلی نیز کم شده است و  حال بهتر است این تفاوت نسلی را در اجزای معادله بالا جستجو کنیم.

شدت انتخاب (i): هر چه درصد کمتری از کل افراد فارغ التحصیل شده برای تصدی پست­ های هیات علمی دانشگاه منصوب شوند شدت انتخاب زیاد می­شود. شدت انتخاب در کشور ما بالاست چرا که تعداد کمی از فارغ التحصیلان به عنوان عضو هیات علمی دانشگاه انتخاب می­شوند ولی فرار نخبگان از کشور می تواند تا حدی این شدت انتخاب را کاهش دهد.

صحت انتخاب (r_a,a): آیا اساتید کشور ما گروهی از بهترین فارغ التحصیلان بودند که برای این پست انتخاب شدند و شایسته این مقام هستند؟ با توجه به اینکه در کشورهای در حال توسعه، روابط بر ضوابط برای تصدی مشاغل دولتی ترجیح داده می­شوند، صحت انتخاب کاهش می­یابد. از طرفی برخی نقایص سیستم ارزیابی اعضای هیات علمی قبل و بعد از استخدام باعث می­شود صحت انتخاب کم شود. انتخاب دانشجویان برای وارد شدن به رشته­ تحصیلی براساس علاقه نیست و نهایتاً کسانی که فارغ التحصیل می ­شوند نمی ­توانند اساتید خوبی برای نسل بعد باشند.

انحراف معیار ژنتیکی: قبلا در وبلاگم پستی در مورد همخونی دانشگاهی (Academic Inbreeding) نوشته بودم که مورد اسقبال بازدیدکنندگان قرار گرفت. در آن پست در مورد کاهش تنوع در رساله­ ها و پایان­ نامه ها و اینکه فارغ التحصیلان هر دانشگاه در همان دانشگاه جذب می­شوند بحث کردم و این باعث کم شدن تنوع بین اعضای هیات علمی یک دانشگاه شده و بنابراین پیشرفت کاهش می­یابد.

 فاصله نسل (Generation Interval): مهمترین عاملی که باعث افت تحصیلی دانشجویان امروزی شده فاصله نسل یا شکاف نسلی بین اساتید و دانشجویان است. زیاد شدن فاصله نسل ارتباط معکوسی با پیشرفت ژنتیکی دارد. حقیقت این است محیطی که دانشجویان امروز در آن پرروش یافته ­اند نسبت به محیطی که ما بزرگ شدیم خیلی متفاوت است. نسل حاضر نسل ظهور فناوری هایی مانند اینترنت و ماهواره و بازی های رایانه ­ای است، به طوری که گوشی موبایل جزیی جدانشدنی از دانشجویان بوده ولی نسل اساتید نسل رجوع به کتابخانه، رادیو، بازی در کوچه و بازار و گوش دادن به حرف بزرگتران بود. بنابراین گروهای نسلی جدید، کمتر فرایند جامعه پذیری خود را در خانواده سپری می­ کنند (علیخانی، 1382).

برای خواندن ادامه مطلب بر روی لینک ادامه مطلب کلیک کنید:

ادامه نوشته

کارگاه آموزشی مطالعات پویش ژنومی (GWAS) و فرا GWAS

اطلاعیه کارگاه را در زیر میتوانید مشاهده کنید.